Tek Kullanımlık Plastik Ürünler Yıl Sonunda Yasaklanıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmayı hedefleyerek tek kullanımlık plastik ürünlerin yasaklanmasına yönelik yeni bir yönetmelik hazırladı. Bu yönetmelik, yıl sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor. Plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi ürünler, çevreye zarar veren unsurlar arasında yer alıyor ve bu nedenle yasaklanması öngörülüyor.

Yönetmeliğin Amaçları ve Kapsamı

Bakanlık, Sıfır Atık Hareketi çerçevesinde depozito yönetim sistemi ile içecek ambalajlarının dönüşümünü teşvik etmeyi amaçlıyor. Geçen yıl yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı doğrultusunda, tek kullanımlık plastiklerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması hedefleniyor. Bu kapsamda, Avrupa Birliği'nin Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi'ne uyum sağlamak amacıyla yönetmelik hazırlıkları tamamlanma aşamasına geldi.

Yönetmelik taslağı, çevreye zarar veren ve plastik kirliliğine yol açan ürünlerin yasaklanmasını öngörüyor. Bu ürünler arasında plastik çatal, bıçak, kaşık, tabaklar, köpük gıda kapları, içecek kapları ve pipetler yer alıyor. Yönetmelik taslağının, ilgili kurumların görüşüne açılması planlanıyor ve sivil toplum kuruluşları ile sektör temsilcilerinin değerlendirmeleri sonrasında son şekli verilecek.

Çevresel Etkiler ve Ekonomik Tasarruf

Tek kullanımlık plastik ürünlerin yasaklanmasıyla, yıllık 1,5 milyon ton karbondioksit emisyonunun önüne geçilmesi bekleniyor. Ayrıca, yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanacak. Bu durum, hem çevre hem de ekonomi açısından önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor.

Yönetmelik ile birlikte, tek kullanımlık plastiklerin yerini doğa dostu alternatifler alacak. Cam, porselen, ahşap ve karton gibi malzemeler, çevre dostu seçenekler olarak sunulacak. İlerleyen süreçte, kısmen plastikten mamul ürünlerin tüketiminin azaltılması için kısıtlama ve işaretleme gibi tedbirler de hayata geçirilecek.

Toplumun Görüşleri ve Geçmiş Tüketim Verileri

Bakanlık, yeni yönetmelik için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırma sonuçları, bireylerin yüzde 77,65'inin günlük yaşamlarında tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı desteklediğini gösteriyor. Ayrıca, katılımcıların yüzde 76,40'ı bu ürünlerin kullanımının kısıtlanmasını faydalı buluyor.

Türkiye'de 2022 yılı itibarıyla 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu ürünler arasında kulak pamuğu çubukları, çatal kaşık, tabak, pipet ve plastik içecek şişeleri bulunuyor. Tek kullanımlık plastik tüketiminin ilerleyen yıllarda daha da artması bekleniyor.

Avrupa'da birçok ülke, tek kullanımlık plastik ürünleri yasaklama konusunda adımlar atmış durumda. Fransa, Almanya, İspanya gibi ülkeler, AB direktifinin ötesine geçerek kapsamlı yasaklar ve yüksek geri dönüşüm hedefleri uygulamaya koydu. Türkiye'nin de bu yöndeki adımları, çevre kirliliğini azaltma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Sonuç olarak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın tek kullanımlık plastik ürünleri yasaklama yönündeki yönetmeliği, çevresel sürdürülebilirlik adına önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Bu yönetmelik ile birlikte, hem çevre hem de ekonomik açıdan önemli kazanımlar elde edilmesi hedefleniyor.